Modul ini merangkumi akaun organisasi bukan berasaskan keuntungan seperti kelab sukan, persatuan drama dan kumpulan belia. Anda akan belajar membaca akaun terimaan dan bayaran (receipts and payments account) dan menukarkannya kepada akaun pendapatan dan perbelanjaan (income and expenditure account). Anda juga akan melaraskan langganan, mencari lebihan daripada sesuatu acara dan menjejak dana terkumpul (accumulated fund).
Semak sukatan pelajaran Cambridge IGCSE Accounting 0452 terkini untuk perkataan tepat bagi setiap kandungan dalam tahun peperiksaan anda. Panduan pembelajaran Perakaunan kami menunjukkan kedudukan modul ini antara modul lain.
Apakah yang perlu anda tahu dahulu?
Anda perlu selesa dengan double entry, akruan dan bayaran terdahulu, serta susut nilai. Jika ketiga-tiganya masih goyah, ulang kaji akruan dan bayaran terdahulu dan susut nilai dan pelupusan aset dahulu. Akaun kelab menggunakan semula idea itu dengan nama baharu.
Contoh orientasi
Kelab Catur Taman Seri mempunyai maklumat berikut untuk tahun berakhir 31 Disember 2025.
| Akaun terimaan dan bayaran | RM |
|---|---|
| Tunai awal | 1,200 |
| Terimaan: langganan | 3,600 |
| Terimaan: yuran penyertaan kejohanan | 900 |
| Bayaran: sewa dewan | (1,500) |
| Bayaran: hadiah | (600) |
| Bayaran: peralatan catur | (800) |
| Tunai akhir | 2,800 |
Semakan: 1,200 + 4,500 − 2,900 = 2,800.
Kelab turut memberitahu bahawa ahli berhutang langganan RM300 pada akhir tahun (tiada tunggakan pada awal tahun), dan peralatan disusutnilaikan pada kadar 10% atas kos.
Akaun pendapatan dan perbelanjaan: langganan ialah 3,600 + 300 = 3,900. Tambah yuran penyertaan 900 untuk jumlah pendapatan 4,800. Perbelanjaan ialah sewa dewan 1,500, hadiah 600 dan susut nilai 80 (10% daripada 800), jumlahnya 2,180. Lebihan ialah 4,800 − 2,180 = 2,620.
Perhatikan bahawa tunai naik 1,600 manakala lebihan ialah 2,620. Pembelian peralatan, langganan yang belum dibayar dan susut nilai menerangkan perbezaan itu.
Dalam urutan manakah pelajaran patut dipelajari?
- Bezakan terimaan-dan-bayaran daripada pendapatan-dan-perbelanjaan dahulu, kerana setiap pelajaran lain bergantung pada mengetahui penyata mana yang memuatkan sesuatu angka.
- Laraskan langganan kepada tempoh yang betul seterusnya, kerana langganan ialah pendapatan utama dan pelarasan pertama yang anda temui.
- Kira lebihan acara untuk majlis makan malam, hari sukan dan gerai yang mempunyai pendapatan dan kos sendiri.
- Kendalikan pembelian aset kelab dengan betul untuk menentukan mana yang modal, mana yang perbelanjaan hasil, dan bagaimana susut nilai masuk.
- Padankan pergerakan dana terkumpul untuk menghubungkan lebihan dengan penyata kedudukan kewangan dan menyemak kerja anda.
Apakah perangkap yang menjerat pelajar?
Perangkap pertama ialah menyalin buku tunai terus ke akaun pendapatan dan perbelanjaan tanpa pelarasan. Perangkap kedua ialah mengira pembelian modal sebagai perbelanjaan. Perangkap ketiga ialah menterbalikkan tanda bagi baki langganan awal dan akhir.
Perangkap keempat ialah istilah: kelab mempunyai lebihan atau defisit, bukan untung atau rugi, dan mempunyai dana terkumpul, bukan modal. Pemeriksa memerhatikan istilah ini.
Bagaimana menggunakan set latihan?
Kerjakan set latihan kelab dan persatuan selepas pelajaran. Tutup setiap jawapan, tulis kerja anda sendiri, kemudian bandingkan.
Set ini berakhir dengan soalan campuran penuh yang merangkumi penyata kedudukan kewangan, jadi anda boleh menyemak jawapan dengan dua cara. Pelatih double entry dan lejar berguna untuk membina semula akaun langganan.
Jika anda sering tersilap antara terimaan dan pendapatan, guru yang ditugaskan dalam tuisyen Perakaunan dalam talian satu dengan satu boleh menyemak akaun kelab anda baris demi baris.