Sepuluh soalan ini ditulis khas dan datanya direka untuk latihan. Soalan disusun daripada mudah ke sukar, dan meliputi penapaian, enzim, pengubahsuaian genetik, pembiakan terpilih dan menilai dakwaan. Tulis setiap jawapan dalam ayat penuh dahulu, kemudian buka penyelesaian.
Catat setiap kesilapan dalam log kesilapan dan baris ulang uji, supaya anda tahu sama ada kesilapan itu pada fakta, pengiraan atau penerangan yang tidak lengkap.
Soalan
1. (Mudah) Tulis persamaan perkataan bagi penapaian oleh yis.
Tunjuk jawapan
glukosa → etanol + karbon dioksida (tenaga dibebaskan). Penapaian ialah proses anaerob, jadi oksigen tidak terlibat.
2. (Mudah) Namakan enzim dalam serbuk pencuci yang membantu menghilangkan kesan darah, dan nyatakan substratnya.
Tunjuk jawapan
Protease. Substratnya ialah protein, yang dipecahkan kepada molekul lebih kecil yang terbasuh.
3. (Mudah) Seorang pembuat roti berkata doh naik kerana “yis menarik nafas daripada udara”. Betulkan ini dan terangkan mengapa doh naik.
Tunjuk jawapan
Yis menjalankan respirasi anaerob. Ia memecahkan gula dan membebaskan gas karbon dioksida. Gas itu membentuk gelembung yang terperangkap dalam doh, menjadikannya kembang.
4. (Sederhana) Seorang pelajar mengira 24 gelembung dalam 4 minit daripada yis dalam larutan glukosa pada 25 °C, dan 50 gelembung dalam 4 minit pada 35 °C. Kira setiap kadar dan huraikan apa yang ditunjukkan.
Tunjuk jawapan
Pada 25 °C: 24 ÷ 4 = 6 gelembung seminit. Pada 35 °C: 50 ÷ 4 = 12.5 gelembung seminit. Kadar lebih tinggi pada 35 °C, jadi enzim dalam yis berfungsi lebih pantas pada suhu lebih tinggi, yang memberi lebih banyak perlanggaran molekul dan lebih banyak karbon dioksida setiap minit. Data tidak dapat menunjukkan suhu optimum kerana hanya dua suhu diuji.
5. (Sederhana) Sebuah kilang jus mendapati 50 cm³ jus diperoleh daripada sampel pulpa tanpa pektinase dan 68 cm³ dengan pektinase, dalam keadaan yang sama. Kira peratus pertambahan.
Tunjuk jawapan
68 − 50 = 18. 18 ÷ 50 = 0.36. Jadi pertambahannya 36%.
6. (Sederhana) Serbuk pencuci berfungsi baik pada 40 °C tetapi kurang baik apabila mesin berjalan pada 90 °C. Terangkan.
Tunjuk jawapan
Pada 90 °C enzim ternyahasli. Bentuk tapak aktifnya telah berubah, jadi substrat kotoran tidak lagi muat dan tindak balas berhenti. Pada 40 °C enzim mengekalkan bentuknya dan berfungsi dekat suhu optimum.
7. (Sederhana) Susun peringkat penghasilan insulin manusia dalam bakteria mengikut urutan yang betul. (A) bakteria dibiakkan dalam bilangan besar. (B) gen dipotong dengan enzim penyekatan. (C) plasmid yang membawa gen dimasukkan ke dalam sel bakteria. (D) gen disambung ke dalam plasmid dengan ligase. (E) insulin dikumpul dan ditulenkan.
Tunjuk jawapan
B, D, C, A, E. Gen dipotong (B), disambung ke dalam plasmid (D), plasmid dimasukkan ke dalam bakteria (C), bakteria dibiakkan (A), kemudian insulin dikumpul (E).
8. (Sederhana) Bagi setiap pernyataan, tentukan sama ada ia menerangkan pembiakan terpilih atau penyelitan gen. (a) Gen daripada bakteria ditambah kepada tanaman. (b) Petani hanya membiakkan biri-biri dengan bulu paling tebal, generasi demi generasi.
Tunjuk jawapan
(a) Penyelitan gen, kerana gen daripada spesies lain dipindahkan terus. (b) Pembiakan terpilih, kerana induk dipilih dan alel yang sedia ada dalam kawanan diwarisi sepanjang generasi.
9. (Lebih sukar) Satu ujian menanam padi GM dan bukan GM pada lima plot setiap satu. Min hasil ialah 6.3 t/ha untuk GM dan 5.4 t/ha untuk bukan GM. Syarikat berkata, “Padi GM memberi hasil 20% lebih banyak.” Adakah itu betul? Tunjukkan pengiraan.
Tunjuk jawapan
Perbezaan: 6.3 − 5.4 = 0.9. 0.9 ÷ 5.4 = 0.1667, jadi pertambahannya kira-kira 16.7%, iaitu di bawah 20% yang didakwa. Dakwaan itu sedikit melebihi keputusan ujian. Bukti datang daripada lima plot, jadi lebih banyak ulangan dan lokasi akan membantu.
10. (Lebih sukar) Sebuah akhbar mendakwa “kapas GM lebih baik untuk petani dan alam sekitar”. Ujian melaporkan hasil kapas dan kos racun perosak sehektar untuk satu wilayah dalam satu tahun. Nilai dakwaan itu.
Tunjuk jawapan
Hasil dan kos racun perosak berkaitan dengan bahagian “lebih baik untuk petani”, dan data boleh disemak untuk perbezaan. Bahagian “alam sekitar” tidak disokong kecuali kesan terhadap tanah, serangga atau spesies lain diukur, dan ia tidak diukur. Ujian meliputi satu wilayah dan satu tahun, jadi ia tidak dapat menunjukkan keputusan di tempat lain atau dari semasa ke semasa. Penghakiman yang adil ialah bukti mungkin menyokong manfaat kepada petani di wilayah dan tahun ini, tetapi ia tidak menguji dakwaan alam sekitar.
Jika anda salah
| Jenis kesilapan | Soalan | Ulang kaji |
|---|---|---|
| Hasil, keadaan atau persamaan perkataan penapaian | 1, 3, 4 | Terangkan penapaian |
| Nama enzim, penyahaslian atau peratus perubahan dalam industri | 2, 5, 6 | Tafsirkan penggunaan enzim dalam industri |
| Susunan atau istilah pengubahsuaian genetik | 7 | Huraikan konsep pengubahsuaian genetik |
| Mengelirukan pembiakan terpilih dengan penyelitan gen | 8 | Bezakan penyelitan gen daripada pembiakan terpilih |
| Dakwaan, peratus dan had bukti | 9, 10 | Nilai dakwaan bioteknologi |
Untuk idea enzim yang lebih awal, lihat molekul biologi dan enzim. Semua pelajaran lain ada pada halaman modul.
Jika jenis soalan yang sama terus salah, guru dalam tuisyen Biologi dalam talian satu dengan satu boleh menyemak jawapan bertulis anda baris demi baris dan menunjukkan di mana penerangan itu tersasar. Antara percubaan, gunakan papan model pewarisan untuk meneroka contoh alel rekaan.