Untuk mengenal pasti struktur bunga, tanyakan apa yang dilakukan oleh setiap satu: sepal melindungi kuntum, petal menarik serangga, anter menghasilkan debunga, stigma menangkap debunga dan ovari mengandungi ovul. Kemahiran ini muncul dalam soalan pelabelan dan dalam penerangan bagaimana sesuatu bunga disesuaikan.
Ia membuka pembiakan tumbuhan kerana setiap langkah kemudian, daripada pendebungaan hingga biji, diterangkan menggunakan bahagian ini.
Bagaimanakah bahagian-bahagian dikumpulkan?
Bunga mempunyai empat set bahagian, tersusun dalam bulatan pada reseptakel di hujung tangkai.
| Bahagian | Tugas |
|---|---|
| Sepal | Menutup dan melindungi bunga semasa masih kuntum |
| Petal | Menarik serangga pada bunga yang didebungakan serangga |
| Stamen (anter + filamen) | Jantan: anter menghasilkan debunga; filamen menyokong anter |
| Karpel (stigma + stil + ovari) | Betina: stigma menangkap debunga; stil menyokongnya; ovari mengandungi ovul |
Butir debunga membawa nukleus jantan. Setiap ovul mengandungi nukleus betina. Ingat hal ini kerana ia menerangkan mengapa anter “jantan” dan ovul “betina”.
Didebungakan serangga atau angin?
Bahagian yang sama kelihatan berbeza bergantung pada cara debunga bergerak.
| Ciri | Didebungakan serangga | Didebungakan angin |
|---|---|---|
| Petal | Besar, berwarna, berbau wangi | Kecil, hijau atau tiada |
| Nektar | Ada | Tiada |
| Debunga | Melekit atau berduri, jumlah kecil | Ringan dan licin, jumlah banyak |
| Anter | Di dalam bunga | Tergantung di luar, bergoyang ditiup angin |
| Stigma | Melekit, di dalam bunga | Berbulu halus, tergantung di luar untuk menangkap debunga |
Setiap ciri sepadan dengan satu tugas. Stigma berbulu halus mempunyai luas permukaan yang besar, jadi lebih berpeluang menangkap butir debunga yang melayang.
Contoh berlangkah
Seorang pelajar menerangkan bunga tanpa label.
Petal kecil berwarna hijau. Filamen panjang yang tergantung di luar. Anter yang mudah bergoyang. Struktur berbulu halus dan bercabang yang juga tergantung di luar. Tiada bau.
Tentukan cara ia didebungakan dan namakan dua struktur yang diterangkan pada akhir.
Langkah 1, petal: kecil dan hijau bermakna tiada apa-apa untuk menarik serangga.
Langkah 2, anter: tergantung di luar pada filamen panjang membolehkan angin membawa debunga pergi.
Langkah 3, stigma: struktur berbulu halus dan bercabang yang tergantung di luar ialah permukaan luas untuk menangkap debunga daripada udara.
Jawapan: bunga itu didebungakan angin. Struktur yang diterangkan ialah filamen (menyokong anter) dan stigma.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah melekatkan “jantan” atau “betina” pada bunga tanpa menamakan bahagiannya.
Jawapan yang salah: “Bahagian betina bunga menghasilkan debunga.”
Pelajar ingat bahawa bunga mempunyai bahagian jantan dan betina tetapi melekatkan peranan yang salah.
Pembetulannya ialah menyatakan struktur itu: anter, sebahagian daripada stamen, menghasilkan debunga, dan stamen ialah bahagian jantan. Karpel ialah betina. Namakan bahagian dahulu, kemudian nyatakan tugasnya.
Semak kendiri
Jawab di atas kertas, kemudian buka setiap jawapan.
1. Namakan bahagian yang (a) mengandungi ovul dan (b) menghasilkan debunga.
Tunjuk jawapan
(a) ovari, sebahagian daripada karpel. (b) anter, sebahagian daripada stamen.
2. Berikan dua ciri bunga didebungakan serangga yang tiada pada bunga didebungakan angin, dan nyatakan fungsi setiap satu.
Tunjuk jawapan
Mana-mana dua daripada: petal besar berwarna (menarik serangga), bau wangi atau nektar (ganjaran dan menarik serangga), debunga melekit (melekat pada badan serangga).
3. Mengapakah bunga didebungakan angin meletakkan anternya di luar petal?
Tunjuk jawapan
Supaya angin dapat sampai ke anter dan meniup debunga pergi. Anter yang tersembunyi di dalam akan melepaskan kurang debunga ke udara.
Ke mana pelajaran ini membawa anda seterusnya
Setelah bahagian dinamakan mengikut peranan, anda boleh mengikuti apa yang berlaku kepadanya dalam membezakan pendebungaan daripada persenyawaan. Papan model pewarisan menjadi berguna kemudian, apabila gamet bergabung.
Jika anda tahu setiap label tetapi kehilangan markah apabila soalan hanya menerangkan sesuatu bahagian tanpa menamakannya, guru dalam tuisyen Biologi dalam talian satu dengan satu boleh melatih anda.