Untuk menyediakan garam, tanya dahulu sama ada ia larut dalam air, kemudian lihat bahan permulaan anda. Keterlarutan menentukan kaedah: pepejal permulaan yang tidak larut membenarkan bahan berlebihan dan penurasan, alkali larut memerlukan pentitratan, dan garam tak larut dibuat melalui pemendakan (precipitation). Pelajaran ini mengajar keputusan dan penaakulan, bukan resipi makmal.
Penyediaan sebenar di makmal mesti mengikut arahan guru dan peraturan keselamatan sekolah.
Pelajaran ini menyusuli membezakan peneutralan daripada pencairan dan tergolong dalam asid, bes dan garam.
Apakah tiga prinsip itu?
| Prinsip | Digunakan apabila | Idea utama |
|---|---|---|
| Asid + pepejal tak larut (logam, oksida logam atau karbonat logam) | Garam itu larut | Tambah pepejal sehingga sebahagian kekal, supaya semua asid digunakan. Turas baki, kemudian hablur. |
| Asid + alkali (pentitratan) | Garam larut dan bes ialah alkali larut | Jumlah tepat mesti dicari, kerana kedua-dua bahan tidak boleh dituras keluar. |
| Pemendakan | Garam tidak larut | Campurkan dua larutan larut yang mengandungi ion. Turas, basuh dan keringkan pepejal. |
Nama garam diambil daripada asid (asid hidroklorik memberi klorida, asid sulfurik memberi sulfat, asid nitrik memberi nitrat) dan daripada logam dalam bes.
Sesetengah logam tidak sesuai untuk kaedah pertama. Kuprum tidak bertindak balas dengan asid cair, dan logam yang sangat reaktif bertindak balas terlalu ganas untuk digunakan dengan selamat dalam penyediaan di sekolah. Oksida atau karbonat logam lazimnya pepejal permulaan yang lebih baik.
Urutan keputusan
- Adakah garam sasaran larut dalam air? Jika tidak, gunakan pemendakan.
- Jika larut, apakah besnya? Adakah ia pepejal tak larut (oksida, karbonat atau logam yang sesuai)?
- Jika ya, gunakan kaedah pepejal berlebihan dengan penurasan dan penghabluran.
- Jika bes ialah alkali larut (contohnya NaOH atau KOH), gunakan pentitratan.
Contoh berlangkah
Pilih kaedah bagi setiap garam dan tulis persamaan. Garam dipilih untuk pengajaran.
(a) Kuprum(II) sulfat. Kuprum(II) sulfat larut. Kuprum(II) oksida ialah bes tak larut, jadi gunakan kaedah pepejal berlebihan dengan asid sulfurik.
CuO + H₂SO₄ → CuSO₄ + H₂O
Semakan atom: Cu 1 dan 1, S 1 dan 1, H 2 dan 2, O 1 + 4 = 5 di kiri dan 4 + 1 = 5 di kanan. Seimbang.
(b) Natrium klorida. Ia larut dan natrium hidroksida ialah alkali larut. Gunakan pentitratan.
HCl + NaOH → NaCl + H₂O
(c) Barium sulfat. Ia tidak larut. Gunakan pemendakan daripada dua sebatian larut yang mengandungi ionnya.
BaCl₂(ak) + Na₂SO₄(ak) → BaSO₄(p) + 2NaCl(ak)
Semakan atom: Ba 1 dan 1, Cl 2 dan 2, Na 2 dan 2, S 1 dan 1, O 4 dan 4. Seimbang. Sebatian barium yang larut bersifat toksik, jadi ini hanya contoh keputusan dalam bilik darjah.
Kesilapan yang perlu diawasi
Jawapan yang salah: “Untuk membuat natrium klorida, tambah natrium hidroksida berlebihan kepada asid hidroklorik, kemudian turas baki.”
Pelajar menyalin kaedah pepejal berlebihan tanpa menyemak keterlarutan.
Natrium hidroksida larut, jadi tiada apa-apa untuk dituras. Bahan berlebihan akan kekal dalam larutan dan mencemarkan garam. Pembetulannya ialah bertanya “bolehkah saya menurasi keluar bahan tindak balas yang berlebihan?” Jika tidak, jumlah tepat mesti dicari melalui pentitratan.
Semak kendiri
1. Namakan prinsip yang sesuai untuk kalium nitrat daripada kalium hidroksida dan asid nitrik.
Lihat jawapan
Kalium hidroksida ialah alkali larut, jadi gunakan pentitratan untuk mencari isi padu tepat, kemudian hablurkan larutan.
2. Seorang pelajar merancang membuat kuprum(II) klorida dengan menambah logam kuprum kepada asid hidroklorik cair. Terangkan masalahnya dan cadangkan pepejal permulaan yang lebih baik.
Lihat jawapan
Kuprum tidak bertindak balas dengan asid hidroklorik cair, jadi tiada garam terbentuk. Gunakan kuprum(II) oksida atau kuprum(II) karbonat, contohnya CuO + 2HCl → CuCl₂ + H₂O.
3. Argentum klorida tidak larut. Namakan prinsip dan lengkapkan persamaan: AgNO₃(ak) + NaCl(ak) → ?
Lihat jawapan
Gunakan pemendakan. AgNO₃(ak) + NaCl(ak) → AgCl(p) + NaNO₃(ak). Setiap atom muncul sekali pada kedua-dua belah.
Ke mana pelajaran ini menuju
Pelajaran seterusnya membaca pentitratan daripada keputusan, dalam menerangkan takat akhir daripada pemerhatian yang diberi. Gunakan pelatih penaakulan imbangan persamaan untuk melatih persamaan di atas, dan set latihan asid, bes dan garam untuk soalan campuran.
Jika anda tahu kaedah mana yang dipilih tetapi tidak pasti sebabnya, guru dalam tuisyen Kimia dalam talian satu dengan satu boleh menerangkannya dengan garam yang berbeza.