Kecerunan mengukur kecuraman. Bahagikan perubahan menegak dengan jarak mengufuk, dengan kedua-duanya dalam unit yang sama. Ia muncul apabila soalan memberi dua ketinggian dan jarak peta, lalu bertanya betapa curamnya cerun.
Pelajaran ini mengikuti membaca kontur dan menggunakan pertukaran daripada jarak peta, kedua-duanya dalam skala, jarak dan muka bumi.
Bagaimana kecerunan dikira, langkah demi langkah?
- Cari perubahan menegak dengan menolak ketinggian lebih rendah daripada yang lebih tinggi, dalam meter.
- Tukar jarak peta kepada jarak mengufuk sebenar dengan skala, dan tukarkan kepada meter.
- Bahagi perubahan menegak dengan jarak mengufuk.
- Nyatakan jawapan seperti yang diminta: pecahan, 1 dalam n, atau peratusan.
Unit hanya terbatal jika kedua-duanya meter. Ketidaksepadanan unit ialah punca utama kehilangan markah dalam kemahiran ini.
Contoh yang diselesaikan
Nombor di sini direka untuk latihan. Titik A ialah 120 m dan titik B ialah 270 m.
Jarak antara kedua-duanya 6 cm pada peta 1:25 000. Cari kecerunan purata dari A ke B.
Perubahan menegak: 270 − 120 = 150 m.
Jarak mengufuk: 6 × 25 000 = 150 000 cm = 1 500 m.
Kecerunan: 150 ÷ 1 500 = 1/10. Itu 1 dalam 10, atau 10%.
Semakan: sepanjang 1 500 m tanah, ia naik 150 m. Bagi setiap 10 m perjalanan ia naik 1 m, dan 1 500 ÷ 10 = 150. Jawapan konsisten.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan salah: kecerunan ialah 150 ÷ 1.5 = 100.
Pelajar meletakkan meter di atas dan kilometer di bawah.
Perubahan menegak dalam meter dan jarak dalam kilometer. Menukar jarak kepada 1 500 m membetulkannya. Kecerunan 100 juga bermakna tebing menegak, sesuatu yang tidak ditunjukkan oleh peta dengan jarak 6 cm.
Untuk membetulkannya, tulis unit di sebelah setiap nombor sebelum membahagi. Jika satu bertulis m dan satu lagi km, tukar dahulu.
Semak kendiri
1. Tanah naik 80 m sepanjang jarak mengufuk 2 km. Cari kecerunan sebagai pecahan.
Tunjukkan jawapan
2 km = 2 000 m. 80 ÷ 2 000 = 1/25, iaitu 1 dalam 25 (4%).
2. Sebatang jalan berkecerunan 1 dalam 8. Ia mendaki 45 m. Berapakah jarak mengufuk yang dilaluinya?
Tunjukkan jawapan
Jarak mengufuk = 45 × 8 = 360 m.
3. Titik C ialah 340 m dan titik D ialah 190 m. Jarak antara kedua-duanya 4.5 cm pada peta 1:50 000. Cari kecerunan purata.
Tunjukkan jawapan
Menegak = 340 − 190 = 150 m. Mengufuk = 4.5 × 50 000 = 225 000 cm = 2 250 m. Kecerunan = 150 ÷ 2 250 = 1/15, iaitu 1 dalam 15. Semakan: 2 250 ÷ 15 = 150.
Ke mana selepas ini?
Gunakan kecerunan untuk membentuk profil dalam melukis keratan rentas daripada ketinggian yang diberi. Alat latihan skala, kontur dan kecerunan peta dan penjelajah statistik dan taburan berguna untuk latihan berulang.
Melatih kecerunan bersama guru yang menyemak setiap unit ialah bahagian biasa dalam tuisyen Geografi dalam talian satu-lawan-satu.