Untuk menilai tuntutan berkaitan banjir, bandingkan apa yang tuntutan itu katakan dengan apa yang ditunjukkan oleh bukti yang diberi. Kemudian nyatakan setakat mana bukti menyokongnya dan apa yang tiada.
Pelajaran ini tentang membaca data dan menilainya. Ia tidak memberi nasihat keselamatan masa nyata.
Jika banjir sedang berlaku atau diramalkan di tempat anda, ikut pihak berkuasa tempatan dan perkhidmatan amaran rasmi. Pelajaran ini menamatkan sungai dan saliran, dan menggunakan hidrograf serta keratan rentas saluran.
Bagaimana menguji satu tuntutan?
Tanya lima soalan yang sama setiap kali.
- Apa sebenarnya yang dituntut? Garis bawahi sebab dan akibat.
- Apa yang ditunjukkan nombor? Bandingkan sebelum dengan selepas, atau satu tempat dengan tempat lain.
- Adakah perbandingan itu adil? Semak tempoh masa, hujan dan sebarang perubahan lain.
- Berapa banyak data? Beberapa tahun atau peristiwa lebih lemah daripada rekod yang panjang.
- Apa yang perlu anda tahu? Namakan satu atau dua bukti tambahan.
Contoh berlangkah
Semua angka direka untuk latihan. Satu risalah menuntut: “Benteng baharu telah mengurangkan banjir di Riverton.”
| Tempoh | Tahun | Hari banjir setahun | Hujan tahunan purata |
|---|---|---|---|
| Sebelum benteng | 10 | 4, 3, 5, 4, 6, 3, 5, 4, 4, 6 | 2,400 mm |
| Selepas benteng | 5 | 2, 3, 1, 4, 2 | 2,050 mm |
Langkah 1, tuntutan: sebabnya ialah benteng dan akibatnya ialah banjir berkurang.
Langkah 2, nombor: sebelum itu, jumlahnya 4 + 3 + 5 + 4 + 6 + 3 + 5 + 4 + 4 + 6 = 44 hari banjir, jadi puratanya 44 ÷ 10 = 4.4 hari setahun. Selepas itu, jumlahnya 2 + 3 + 1 + 4 + 2 = 12, jadi puratanya 12 ÷ 5 = 2.4 hari setahun.
Langkah 3, saiz perubahan: 4.4 − 2.4 = 2.0 hari lebih kurang. Sebagai peratusan, 2.0 ÷ 4.4 ≈ 45% lebih kurang.
Langkah 4, keadilan: hujan juga berkurang, daripada 2,400 kepada 2,050 mm. Itu 350 mm kurang, atau kira-kira 15% (350 ÷ 2,400 ≈ 0.146). Tahun yang lebih kering sahaja boleh menghasilkan banjir yang lebih sedikit.
Langkah 5, jumlah data: hanya lima tahun data “selepas”. Kedua-dua tempoh mengandungi tahun dengan 3 atau 4 hari banjir, jadi julatnya bertindih (sebelum: 3 hingga 6, selepas: 1 hingga 4).
Langkah 6, pertimbangan: data sejajar dengan benteng yang membantu, kerana purata hari banjir menurun. Namun tuntutan itu hanya disokong sebahagian. Hujan lebih rendah, tempoh selepas itu pendek, dan angka tidak mengasingkan benteng daripada perubahan lain. Untuk menilai dengan lebih baik, kita memerlukan paras puncak sungai bagi ribut yang sama saiz, dan sebarang perubahan guna tanah di hulu.
Semakan pengiraan: 44 ÷ 10 = 4.4 dan 12 ÷ 5 = 2.4. Kedua-duanya betul.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan yang salah: “Benteng itu berkesan, kerana hari banjir menurun daripada 4.4 kepada 2.4.”
Murid itu hanya mengulang nombor. Murid itu tidak menguji sama ada perbandingan itu adil, dan menerima sebab daripada risalah. Markah penilaian datang daripada menamakan had: hujan lebih rendah, rekod pendek dan tiada kawalan untuk perubahan lain.
Pembetulan mengekalkan bukti dan menambah had. Contohnya: “Hari banjir menurun 45%, yang menyokong tuntutan, tetapi hujan juga menurun kira-kira 15%, jadi benteng mungkin bukan satu-satunya sebab.”
Semak sendiri
Semua data direka.
1. Satu laporan berkata pemulihan tanah bencah menurunkan ketinggian banjir. Tiga banjir sebelum itu purata 5.2 m (5.2, 4.8, 5.6). Dua banjir selepas itu purata 4.5 m (4.4, 4.6). Semak purata dan nyatakan satu kelemahan.
Lihat jawapan
Sebelum: (5.2 + 4.8 + 5.6) ÷ 3 = 15.6 ÷ 3 = 5.2 m. Selepas: (4.4 + 4.6) ÷ 2 = 4.5 m. Penurunan ialah 0.7 m. Kelemahan: hanya dua peristiwa selepas kerja itu, dan ribut mungkin tidak sama saiz.
2. Mengapa “tuntutan itu palsu” ialah kesimpulan yang berisiko daripada set data yang pendek?
Lihat jawapan
Rekod pendek boleh menyembunyikan kesan sebenar atau membesarkan kesan yang palsu. Kesimpulan yang lebih selamat ialah bukti itu terhad, dan anda menyatakan apa yang akan ditunjukkan oleh data yang lebih panjang atau lebih adil.
3. Namakan dua bukti tambahan yang akan menguatkan tuntutan tentang pengurangan banjir.
Lihat jawapan
Mana-mana dua daripada: paras puncak sungai bagi ribut dengan hujan yang sama, rekod sebelum dan selepas yang lebih panjang, data keamatan hujan, atau rekod perubahan guna tanah dalam lembangan.
Ke mana selepas ini
Satukan seluruh modul dalam set latihan sungai dan saliran. Jika penilaian anda kekal deskriptif, tulis semula satu dengan lima soalan di atas dan catat langkah yang lemah dalam log kesilapan dan baris ujian semula. Penjelajah statistik dan taburan membantu dengan purata dan julat.
Penilaian yang hanya mengulang nombor tidak mendapat markah penuh. Guru dalam tuisyen Geografi dalam talian satu dengan satu boleh menyemak perenggan penilaian anda dan menunjukkan di mana had bukti perlu dinyatakan.